Türkiye Cumhuriyeti

İskenderiye Başkonsolosluğu

Bilgi Notları

Mısır Ekonomisinin Genel Görünümü, 19.01.2017

GENEL EKONOMİK DURUM

Ekonomik Yapı

Mısır Arap ülkeleri içinde Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin ardından üçüncü büyük ekonomidir. Afrika kıtasında ise Güney Afrika’dan sonra ikinci büyük ekonomiye sahiptir. Gelişmekte olan Mısır ekonomisi önemli ölçüde dış ticaret açığı vermekle birlikte, bu açık, turizm, Süveyş kanalı ve işçi gelirleriyle kapatılmaya çalışılmaktadır.

2016 yılı için tahmini rakamlara göre GSYİH içinde tarım sektörünün payı % 11,9 olurken, sanayinin payı % 32,9, hizmetler sektörünün payı ise % 55,2 oranında gerçekleşmiştir.

Nüfus 2011-2016 döneminde ortalama  % 2,2 oranında artmıştır.

Son yıllarda 3.000-3.500 ABD Doları civarında gerçekleşen kişi başına milli gelir, 2016 yılında 2.870 ABD Doları’na düşmüş, bu bağlamda 2011 yılındaki 2.899 ABD Doları olan seviyeye inmiştir.

GSYİH 2016 yılında % 4,3 oranında artış göstermiş, kişi başı toplam borç 2015 yılında 82.9 ABD Doları iken 2016 yılında 122.1 ABD Doları olmuştur. Toplam borcun GSYİH içindeki payı 2016 için % 37,6 öngörülmektedir.

2016 için işgücü 32 milyon kişi, kayıtlı işsizlik oranı % 12,5 olarak tahmin edilmektedir.

Petrol sanayi, tekstil ve hazır giyim en önemli sektörlerdendir. Diğer gelişmiş sanayi dalları çelik, çimento, kimyasallar ve ilaç sanayidir. Turizm, doğal gaz, Süveyş Kanalı gelirleri ve beraberinde Körfez Ülkeleri’ndeki yenilenme çalışmaları nedeniyle inşaat sektöründeki canlanma, ekonominin lokomotifi durumundadır.

Mısır ekonomisinde turizmin önemli bir rolü vardır. Döviz girdilerinin ¼’ü turizmden sağlanmakta, her yedi Mısırlı’dan biri geçimini turizmden elde etmektedir. 2016 yılında 5 milyar ABD Doları turizm geliri sözkonusudur.

Ülkede bankacılık sektörü yapılan reformlarla güçlendirilmeye çalışılmaktadır. Merkez Bankası’na kayıtlı yaklaşık 40 adet banka bulunmaktadır. Pazarın % 40-50’si devlet bankalarının kontrolündedir (bu oran 2001 yılında % 80 civarında idi).

Ekonomi Politikaları

1990’lı yıllardan itibaren Mısır “pazar ekonomisi” olma yolunda yapısal reform sürecini IMF desteğiyle yürürlüğe koymaya başlamış, bu çerçevede, maliye, para-banka politikaları ile özelleştirme ve ticaretin serbestleştirilmesine yönelik düzenlemelere gitmiştir. Mısır’da aktif nüfusun üçte birinin istihdam edildiği tarım sektörü varlığını Nil Nehri’ne borçludur. 169 milyar m3’lük su tutma kapasitesine sahip Aswan barajının 1970 yılında inşa edilmesiyle birlikte Nil suları kontrol altına alınarak sulamaya müsait tarım alanları genişletilmiştir.

Mısır eski Cumhurbaşkanı Nasır zamanında merkezileştirilen Mısır ekonomisi, Enver Sedat döneminde serbestleşme sürecine girmiş, Mübarek döneminde de bu yöndeki çabalar güçlenerek devam etmiştir. 1991 yılında Mısır ekonomisi kapsamlı bir dönüşüm sürecine girmiştir. Bu meyanda fiyat kontrolleri gevşetilmiş, devlet sübvansiyonları azaltılmış, yatırım ve ticaret kısmen serbestleştirilmiştir. Üretim kamu sektörüne daha az bağımlı hale gelmeye başlamış ve 1994’ten bu yana KİT’lerin % 40’ı özelleştirilmiştir. 2004-2008 arası dönemde yabancı yatırımları çekmeye ve milli geliri artırmaya yönelik yapısal reformlar hayata geçirilmiş, ticari serbestleşme, yatırım teşviki sağlanarak yasal düzenlemelerde esnekliğe gidilmiştir. Ülkede gerçekleştirilen ekonomik reformlar sayesinde, Mısır, Dünya Bankası - IFC (International Finance Corporation) tarafından 2009 yılında, “en aktif reformlar gerçekleştiren ilk 10 ülke” arasına 4. kez seçilmiştir.

2011 yılında yaşanan Arap Baharı sonrasında reform süreci sekteye uğramıştır ancak, ülkede siyasi istikrarın tesisinden sonra reformlara tekrar başlanması amaçlanmaktadır. Yaşanan iç karışıklıklar döneminde zirveye ulaşan işsizliğin azaltılması ve ülkenin en önemli sorunlarından biri olan fakirliğin (her beş kişiden biri açlık sınırının altında) giderilmesi hükümetlerin en önemli sorunları arasındadır.

2016 yılında IMF ile varılan anlaşma sonucunda 12 milyar ABD Dolarlık bir kredi sağlanmış, bunun 2.875 milyon ABD Doları tutarındaki ilk dilimi ülkeye gelmiştir.

Diğer taraftan, 2016 Ağustos ayında Parlamento tarafından alınan kararla % 13 oranında KDV uygulanmaya başlanmıştır.

2016 Kasım ayında yayımlanan kararname ile Mısır Lirası devalüasyona tabi tutularak döviz dalgalanmaya bırakılmış, bu doğrultuda Mısır Lirası kısa sürede yüzde yüz değer kaybetmiştir. Halihazırda, 1 ABD Doları yaklaşık 18 Mısır Lirası’na tekabül etmektedir.

Ayrıca yıl içerisinde, ülkedeki tüm döviz büroları kapatılarak döviz işlemlerinin sadece bankalar kanalıyla gerçekleştirilmesi yoluna gidilmiştir.

Ekonomik Performans

2009 yılında küresel kriz nedeniyle pek çok ülke ekonomisi küçülürken Mısır ekonomisi % 4,7 büyüme göstermiştir. Bu durum, ortalama % 7 büyüme kaydeden bir önceki üç yıla nazaran düşüş ifade etmiştir. Mısır’ın ihracatındaki düşüş bağımlı olduğu ABD ve AB kaynaklı dış talebin düşmesi ile yakından ilgilidir.

2010 yılı büyüme oranı % 5,1 olurken, 2011 yılında yaşanan iç karışıklıkların etkisiyle, reel büyüme % 1,8 olarak gerçekleşmiştir. 2012 yılında ise ekonomi bir miktar toparlanarak % 2,2 oranında büyümüştür. IMF verilerine göre 2013 yılı için büyüme oranı % 2,1; 2014 yılı için ise % 2,2 olarak gerçekleşmiştir. 2015 yılında ise ülke ekonomisi % 4,2 büyüme kaydetmiştir. 2016 yılı için büyüme beklentisi % 4,3 oranındadır.

Ülkedeki enflasyon oranı Economist verilerine göre, 2015 yılı için % 12,8'dir. 2016 yılı tahmini enflasyon oranı ise % 12,4'dür.

Dış Ticaret

2014 yılı dikkate alındığında, Mısır’ın ihracatında ham petrol ve petrol ürünlerinin % 43,9, tekstil dahil mamul maddelerin % 40, yarı mamullerin % 8,6 ve demir çelik ürünlerinin % 0,9 payları olduğu görülmektedir.

Diğer taraftan aynı yıl için ülkenin toplam ithalatında yarı mamuller % 28,2, tüketici ürünleri % 22,3, ham petrol ve petrol ürünlerinin % 18 ve sermaye mallarının % 15 payı bulunmaktadır.

2015 yılı için Mısır ihracatının % 9’u Suudi Arabistan’a, % 7,4’ü İtalya’ya, % 5,6’sı Türkiye’ye ve % 5’i de ABD’ye gerçekleşmiştir.

2015 yılında başlıca ithalat yapılan ülkeler Çin (% 13,5), Almanya (% 7,4), ABD (% 5,9) ve Rusya (% 5,2) olmuştur.

Mısır’da büyük yapısal ticaret açığı bulunmakta olup, 2015 yılında 38 milyar ABD Doları açık verilmiştir.

Genel Ekonomik Göstergeler

Mısır temel ekonomik göstergeleri ekte kayıtlı notta yer almaktadır.

İlgili Dosyalar :

- Mısır Temel Ekonomik Göstergeler-Yıllık data ve tahminler-2016 Kasım.docx